Fundacja Basta składa zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przez Macieja Świrskiego

Fundacja Basta złożyła zawiadomienie do Prokuratury Rejonowej Warszawa-Wola o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez Macieja Świrskiego, byłego przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji.

Sprawa dotyczy wieloletniej, systemowej bierności Świrskiego wobec sygnałów o homofobicznych i transfobicznych treściach w polskich mediach. W latach 2022–2025 Fundacja Basta skierowała do KRRiT aż 71 wniosków o wszczęcie postępowań administracyjnych wobec nadawców, którzy naruszali ustawowy zakaz emisji treści nawołujących do nienawiści i dyskryminacji (art. 18 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji).

Żaden z tych wniosków nie został rozpatrzony. Świrski – zamiast wydać formalne postanowienia, które mogłyby podlegać kontroli instancyjnej i sądowoadministracyjnej – zaniechał działań, doprowadzając do faktycznego paraliżu mechanizmów ochrony prawnej przed mową nienawiści w mediach.

W konsekwencji Fundacja Basta była zmuszona wielokrotnie kierować sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Orzecznictwo sądowe było jednoznaczne: we wszystkich przypadkach stwierdzono bezczynność przewodniczącego KRRiT, i to w większości z rażącym naruszeniem prawa. W ostatnich miesiącach (maj–lipiec 2025 r.) sądy nałożyły na KRRiT 27 grzywien w wysokości 5 000 zł każda oraz przyznały Fundacji Basta łącznie 52 500 zł rekompensat. Do tej pory kary wyniosły 135 000 zł.

Sądy wskazywały wprost, że działania Świrskiego miały charakter umyślny i były nakierowane na przeciąganie postępowań do momentu, gdy kary pieniężne dla nadawców ulegały przedawnieniu. Jak stwierdził jeden z sądów administracyjnych: „organ umyślnie dążył do upływu terminu wydania decyzji, by uniknąć prowadzenia postępowania”.

Fundacja Basta stoi na stanowisku, że zachowanie Macieja Świrskiego może wypełniać znamiona przestępstwa z art. 231 § 1 kodeksu karnego – niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariusza publicznego, działającego na szkodę interesu publicznego.

KRRiT jako konstytucyjny organ państwa została powołana do stania na straży wolności słowa, prawa do informacji oraz interesu publicznego w mediach. Zaniechania Świrskiego doprowadziły jednak do sytuacji, w której homofobiczne i transfobiczne treści mogły proliferować bez żadnych konsekwencji, a prawa organizacji społecznych, takich jak Fundacja Basta, były systemowo ograniczane.

Złożone zawiadomienie jest wyrazem sprzeciwu wobec praktyki, w której wysocy urzędnicy państwowi pozostają bezkarni mimo rażącego naruszania prawa i ignorowania obowiązków wynikających z pełnionej funkcji. W demokratycznym państwie prawa nie może być przyzwolenia na sytuację, w której konstytucyjny organ chroniący interes publiczny staje się jego zagrożeniem.

Fundacja Basta oczekuje, że organy ścigania podejmą niezbędne kroki w celu ustalenia odpowiedzialności karnej Macieja Świrskiego.