RPO stawia KRRiT pod ścianą. Co stało się z 71 skargami Fundacji Basta?

Zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich Adam Krzywoń po raz kolejny zwrócił się do Przewodniczącej Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z pytaniami dotyczącymi sposobu rozpatrywania skarg składanych przez Fundację Basta na materiały zawierające treści nawołujące do nienawiści, przemocy i dyskryminacji ze względu na orientację seksualną. 

Jak wynika z pisma z 8 czerwca 2026 r., w latach 2022–2023 Fundacja Basta skierowała do KRRiT 66 skarg dotyczących naruszenia art. 18 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji. W lutym 2025 r. Fundacja złożyła także 5 kolejnych skarg dotyczących materiałów publikowanych w serwisie YouTube. Łącznie sprawy objęły 71 zgłoszeń. 

RPO podkreśla, że odpowiedź KRRiT nie wyjaśniła kluczowej kwestii: dlaczego Przewodniczący KRRiT nie wszczynał postępowań na podstawie wniosków Fundacji Basta albo wszczynał je z opóźnieniem, które uniemożliwiało wydanie decyzji o nałożeniu kary pieniężnej na nadawcę. Zdaniem Rzecznika odpowiedź na to pytanie jest niezbędna do oceny, czy doszło do naruszenia praw i wolności obywatelskich. 

W piśmie wskazano również, że przewlekłość lub opóźnienia w prowadzeniu postępowań mogą podważać skuteczność ustawowego mechanizmu ochrony przed mową nienawiści oraz osłabiać zaufanie obywateli do instytucji państwa. RPO zwrócił uwagę, że problem nie miał charakteru incydentalnego, lecz dotyczył kilkudziesięciu spraw związanych z dyskryminacją ze względu na orientację seksualną. 

Rzecznik przypomniał także, że wskazywany przez KRRiT 28-dniowy termin przechowywania materiałów dotyczy wyłącznie audiowizualnych usług medialnych na żądanie (art. 47h ustawy), a nie większości skarg Fundacji Basta opartych na art. 18 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji. 

W związku z tym RPO ponownie zażądał od KRRiT szczegółowych wyjaśnień dotyczących przyczyn niewszczynania postępowań lub wszczynania ich z opóźnieniem oraz informacji, czy organ przeprowadził analizę problemu i wdrożył działania mające zapobiec podobnym sytuacjom w przyszłości. 

Dla Fundacji Basta jest to kolejny ważny sygnał, że kwestie skuteczności działań KRRiT w sprawach dotyczących mowy nienawiści i dyskryminacji pozostają przedmiotem zainteresowania niezależnych instytucji państwowych. Fundacja będzie monitorować dalszy przebieg sprawy i informować opinię publiczną o kolejnych działaniach podejmowanych przez Rzecznika Praw Obywatelskich oraz KRRiT.